L005.313空行心髓密續光明心續 C3.5S

༄༅།། །སྙིང་ཐིག་གསང་བའི་ཡང་བཅུད་སྙིང་པོ་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ༔

«། »«། རྒྱ་གར་སྐད་དུ༔། ཌཱཀྐི་ནི་ཙིཏྟ༔། »། EMBED། Photoshop.Image.7། \s། «། བོད་སྐད་དུ༔། མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཏིག་ཅེས་བྱ་བ༔། དཔལ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་དང་༔། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་༔། དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔། ཐེག་པའི་ཡང་རྩེ་རྫོགས་ཆེན་སྙིང་པོའི་བཅུད༔། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ཡང་ཞུན་བླ་མེད་ཀྱི༔། ཉམས་ལེན་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་བསྟན་པར་བྱ༔། རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡབ་ཡུམ༔། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལས༔། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་ཕྱག་གི་རྣམ་པར་བཞེངས་ཏེ༔། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པར་འདུལ་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་གསུངས་ཀྱང་༔། བསྡུ་ན་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་བཀའ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས༔། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་༔། ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཞིག་བཞུགས་ཀྱང་༔། ཡང་གསང་བླ་ན་མེད་པ་སྙིང་ཐིག་ཏུ་འདུས་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིས༔། འདུལ་བྱེད་ཐེག་པ་མང་གསུངས་ཀྱང་༔། ཡང་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་འདུས༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལ་ཡང་སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ༔། གླེང་གཞི་དང་གདམས་པའོ༔། གླེང་གཞི་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ༔། ཐུན་མོང་དང་༔། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ༔། ཐུན་མོང་ནི་གཞན་དང་མཐུན་པས་འདིར་མི་སྟོན༔། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ལུགས་ནི་གླེང་གཞི་རྣམ་པ་གཉིས༔། གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་དོན་དུ༔། ཐུན་མོང་མིན་པས་ཁྱད་པར་ཏེ༔། ཐེག་པ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་རྟགས༔། ཐུན་མོང་གླེང་གཞི་འདི་ལ་ལྔ་ལས༔། གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ༔། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ༔། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ༔། བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ༔། དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྔའོ༔། དེ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ༔།

這段藏文是一部重要的藏傳佛教論典的開端。大意如下: "這是名為'明示心髓秘密精華的明鏡'的論典。 禮讚梵語'達吉尼契達'(Ḍākinīcittā),藏語'空行心髓'。 我頂禮于吉祥如來及其圓滿眷屬,五buddhas及大持金剛。 這論釋了最高乘果--大圓滿心髓的精華, 總括了一切經續的要義,闡述修習的關鍵要訣。 從本基大日如來不生不滅的法身, 圓鏡emanates五buddha父母雙運的報身, 及能仁大持金剛化身,以大慈大悲調伏有情。 雖說諸乘殊勝無邊,但皆歸於不共大圓滿。 大圓滿中雖有內外諸密,但最極秘密是心髓。 如《光明經》云:'雖說調伏諸乘多門, 而極秘密歸於大圓滿。' 論中有兩部分:所論主題和實際論述。 所論主題又分共相和不共相兩種。 共相者,同於他論,故不顯示。 不共相者,指出勝義,為諸乘所超勝的標誌。 共相主題有五:具足凈土、具足佛陀、 具足眷屬、具足正法、具足時分。 這又分為三種:..." 總之,這是一部寶貴的大圓滿心髓論典的開端,闡述了大圓滿的本體、修法及果位等深奧義理。

དུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྔའོ༔། དེ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ༔། གཞི་འདུག་ཚུལ་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་དང་༔། ལམ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་དང་༔། མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྔའོ༔། དང་པོ་གཞིའི་གནས་ནི་ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ༔། གཞིའི་སྟོན་པ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ༔། གཞིའི་འཁོར་ནི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སོ༔། གཞིའི་བསྟན་པ་ནི་བདེ་ཆེན་འགག་པ་མེད་པའོ༔། གཞིའི་དུས་ནི་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པའོ༔། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས༔། མེད་པའི་སྟོར་གནས་ཆོས་འབྱུང་ལས༔། ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས༔། རིག་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ལ༔། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་སྒྲ་ནི༔། ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར༔། ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མེད་པར༔། ཅེས་སོ༔། གནས་པ་ལུས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ནི༔། ལུས་ཀྱི་གནས་ནི་ཙིཏྟ་དང་དུང་ཁང་ངོ་༔། དེར་གནས་པའི་སྟོན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་གོ༔། དེའི་འཁོར་ནི་ལྷུན་གྲུབ་རང་གསལ་ལོ༔། དེའི་བསྟན་པ་ནི་རྩ་རླུང་ཐིག་ལེའི་ཡོན་ཏན་ནོ༔། དེའི་དུས་ལུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཚང་བའོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། འཁོར་དང་འདས་པའི་ཐོག་མར་ནི༔། རང་བྱུང་བྱས་པ་མེད་པ་ལས༔། འབྱུང་བ་འདུས་པའི་ཕུང་སོགས་ཤར༔། ས་ཆུ་མེ་རླུང་རིན་ཆེན་བཞི༔། འདུས་ཤིང་བསྐྱེད་པའི་གཞལ་མེད་ན༔། རང་བྱུང་རིག་པ་བཅོས་པ་མེད༔། འཁྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ༔། བདེ་ཆེན་འདུས་པའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར༔། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྩ་རླུང་དང་༔། མི་འབྱེད་སྣ་ཚོགས་དམིགས་པ་ཡི༔། རྩ་རླུང་ཐབས་ཀྱི་བདེ་ཆེན་ཆོས༔། སོ་སོའི་ཉམས་དང་མཐུན་པར་བཤད༔། འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་མེད༔། མ་ཕྱེད་འབྱེད་པ་ཡོངས་སུ་མེད༔། ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སོ༔། ཞེས་སོ༔། ལམ་ཉམས་སུ་བླང་པའི་གནས་ནི༔། ཕྱིའི་དབྱིངས་དང་ནང་གི་དབྱིངས་སོ༔། ལམ་གྱི་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དོ༔། དེའི་འཁོར་ནི་སྐུ་དང་ཐིག་ལེའོ༔། དེའི་བསྟན་པ་ནི་རང་རིག་མི་རྟོག་པའོ༔། དེའི་དུས་ལྟ་སྟངས་ཅིག་ལ་འཛོམ་པའོ༔། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས༔། དེ་ཉིད་ཕྱི་དང་ནང་ཁྱད་ལས༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 具足時分有五種。這又分三種:具足基礎的五種圓滿、具足修習道路的五種圓滿、以及具足最終果位的五種圓滿。 首先,基礎的凈土是離開無為的法界。基礎的佛陀是自然智慧。基礎的眷屬是身體和智慧。基礎的教法是大樂無盡止。基礎的時分是無有始終。如《寶云經》云:"從無有境界法性起,最初佛以智慧差別,空性自性音聲,從無始即轉法輪。無有初中后際。" 身體具足五種圓滿:身體的凈土是心髓和臍中。在此住的佛陀是本凈。其眷屬是自然現起。其教法是氣脈精華的功德。其時分是具足身體的緣起。如《續傳》云:"有為無為初未曾,自然無作而有生,四大聚合諸蘊出。地水火風四寶聚,若無生因自然智,無作清凈離顛倒,大樂圓融眷屬圍。身智氣脈不分離,種種觀想氣脈門,隨順各己所修習,無有過現未來際,無分無別一切時,自然智慧體性爾。" 修習道路的凈土是外內兩種法界。道路的佛陀是本尊續部。其眷屬是身體和精華。其教法是自知無分別。其時分是一念相應。如《日月雙運》云:"由此內外無二異,

ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས༔། དེ་ཉིད་ཕྱི་དང་ནང་ཁྱད་ལས༔། རང་རིག་མངོན་འབྱུང་སྟོན་པས་ཏེ༔། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་རྣམས༔། མི་རྟོག་རྣམ་གྲངས་འཁོར་དང་འབྱུང་༔། གདམས་པ་ཉམས་ལེན་བསྟན་པའི་ཚུལ༔། དུས་ཉིད་གོམས་པས་དུས་ཀྱང་ཡིན༔། ཅེས་སོ༔། མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་གནས་ནི༔། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ༔། དེའི་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པའོ༔། དེའི་འཁོར་ནི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ༔། དེའི་བསྟན་པ་ནི༔། ཟག་མེད་ཀྱི་བདེ་བའོ༔། དེའི་དུས་ནི་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ༔། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས༔། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཚད་མེད་པ་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས༔། མི་འབྱེད་ཆེན་པོའི་འདུག་སྟངས་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་ཆེན་པོར་རྣམ་པ་བཀོད་ཅིང་༔། ཡེ་ནས་རང་གསལ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་འགག་མེད་དུ༔། རང་ཤར་བའི་ཀློང་ནས༔། འགག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་རང་ཤར་ནས༔། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་འདི་གསུངས་སོ༔། ཞེས་སོ༔། དེས་ནི་རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ༔། ཁྱད་པར་གྱི་གླེང་གཞི་ཟུར་ཙམ་བསྟན་པའོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་འཕགས་དོན་དུ༔། ཐུན་མོང་མིན་པས་ལུས་ལ་སྦྱར༔། བཅུད་རྣམས་སྙིང་པོར་བསྡུས་པ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། ད་གདམས་པ་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ༔། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུུ་འོ༔། དང་པོ་གཞི་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ༔། ཤེས་བྱའི་གཞི་དང་གནས་ལུགས་ཀྱི་གཞིའོ༔། ཤེས་བྱའི་གཞི་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་འདོད་གཞུང་མི་འདྲ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་འདིར་མི་སྤྲོ༔། རང་གྲོལ་ལས༔། བཤད་པའི་དོན་ནི་དབྱིངས་སུ་སྡུད༔། བཤད་པའི་ལྟ་བ་ཐུག་པ་མེད༔། བཤད་པས་བསྒོམ་པ་མི་གནས་ཤིང་༔། བཤད་པའི་རྟགས་ལ་དུས་མཚམས་མེད༔། དེས་ན་བཤད་པའི་རིམ་པ་རྣམས༔། ཀུན་ལ་ངེས་མེད་ཤེས་པར་བྱའོ༔། ཞེས་སོ༔། ད་གནས་ལུགས་ཀྱི་གཞི་ལ་གསུམ་སྟེ༔། ཐོག་མ་སྤྱིའི་གཞི་དང་༔། དེ་ལས་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་གཞི་དང་༔། དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་གྲོལ་གཞིའོ༔། ཐོག་མ་སྤྱིའི་གཞི་ལ་གཉིས་ཏེ༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 如《日月雙運》云:"由此內外無二異,自知當體即為佛,身智精華作眷屬,無分別門亦現前。修習教言實修理,時間亦由熟習生。" 最後果位的凈土是法界。其佛陀是自知一切智。其眷屬是安住于身智的受用。其教法是無漏大樂。其時分是證悟現前。如《放光經》云:"從無邊空性基礎明瞭的曼茶羅中,無分別大住相非一非異,安住廣大相續。從昔自現大自在無盡,從自現空性中,無盡自知智此不可言義而宣說。" 這是爲了自現智慧有情,略示不共的所論主題。如《續傳》云:"另外為顯不共勝義,非同他論故應身作。要義略攝於心髓。" 現說修習次第有三:基礎、道路和果位。首先確立基礎分兩種:所知基礎和實相基礎。所知基礎雖有無邊大圓滿的宗論,但此處不宣。如《自然解脫》云:"所說之義歸於法界,所說見解無所至,所說修習無所住,所說相續無間斷。是故所說諸次第,對一切法無決定。" 現說實相基礎有三:初普遍基礎、由此生起的無明錯亂基礎、以及證悟解脫基礎。初普遍基礎有二種:

དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་གྲོལ་གཞིའོ༔། ཐོག་མ་སྤྱིའི་གཞི་ལ་གཉིས་ཏེ༔། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་གནས་ལུགས་དང་༔། རང་རིག་པའི་གནས་ལུགས་གཉིས་སོ༔། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་གནས་ལུགས་ནི་ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཅེས་བྱ་སྟེ་སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས༔། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལས༔། རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུ༔། སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར༔། ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་རང་བཞིན་ནོ༔། ཞེས་སོ༔། ཅི་ལྟར་ཡིན་ན༔། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས༔། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་དཔྱད་པའི་ཡུལ་མེད་དོ༔། སྔར་འདས་པ་མེད་དོ༔། ཕྱིས་འབྱུང་བ་མེད་དོ༔། ད་ལྟར་གནས་པ་མེད་དོ༔། ལས་མེད་དོ༔། བག་ཆགས་མེད་དོ༔། མ་རིག་པ་མེད་དོ༔། སེམས་མེད་དོ༔། ཤེས་རབ་མེད་དོ༔། འཁོར་བ་མེད་དོ༔། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ༔། རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ༔། ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ༔། དེ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་ངོ་༔། ཞེས་པས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཀ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་བེམས་སྟོང་མ་ཡིན་ཏེ༔། མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས༔། གནས་ལུགས་རྣམ་པ་མང་བཤད་ཀྱང་༔། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ༔། ཞེས་པས༔། གསུམ་གང་ཞེ་ན༔། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས༔། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གསུམ་སྟེ༔། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་༔། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་༔། ཐུགས་རྗེ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ༔། ཞེས་སོ༔། ཡེ་ཤེས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ནི༔། མ་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་དང་བྲལ༔། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ནི༔། སྟོང་གསལ་རང་མདངས་ཉིད་དུ་གནས༔། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ནི༔། འགག་མེད་«སྣང་«སྟོང་གཉིས་སུ་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས༔། ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་བསམ་འདས་བརྗོད་མེད་དང་༔། ལོངས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་མ་འདྲེས་གསལ༔། སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ཡང་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཏེ༔། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས༔། ཨེ་མ་ཧོ༔། ང་ལ་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་དང་མ་སྤངས་པར་རྫོགས་སོ༔། ཞེས་སོ༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 以及證悟解脫基礎。初普遍基礎有二:本初基礎的實相和自知的實相這兩種。本初基礎的實相就是所謂初始本凈,如《放光經》云:"從初始大本凈,自性實相如是:任何人都未作,自然光明,從無始即是自性。" 怎麼樣呢?如《無字treatise》云:"在自然智慧的觀點上,無有可觀察的境。無有過去,無有未來,無有現在,無有業,無有習氣,無有無明,無有心,無有智慧,無有輪迴,無有涅槃。智慧自身也非有,任何作為智慧現起的都無有。一切都從無所執而生起。"這是說,本凈空性毫無所成,也非虛無空無,如《如意寶珠論》云:"雖說實相有多門,但智慧僅有三種。" 三種是什麼?如《日月雙運》云:"基礎智慧有三種:本凈智慧、自然現起智慧和自現大慈智慧。"這三種智慧的特徵,如《光明續》云:"本凈智慧,離一切無明分別;自然現起智慧,安住自性光明空性;遍周大慈智慧,安住無盡有無二諦。"又如《心髓釋論》云:"法身智慧不可思議說;報身智慧清凈無雜;化身智慧能任運轉化。" 但它們並非分離的,如《無字treatise》云:"阿吽!我圓滿於現見和空性,無有捨棄。"

ང་ལ་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་དང་མ་སྤངས་པར་རྫོགས་སོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་གནས་ཏེ༔། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་མུན་པའི་གཞི་མེད་པ་ལྟར༔། ངོ་བོ་ལ་རིག་མ་རིག་དང་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ༔། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ༔། ཞེས་སོ༔། ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བཞུགས་པས༔། ཕྱོགས་ལྷུང་དང་བྲལ་ཞིང་རིམ་སུ་མ་ཆད་དེ༔། རྒྱུད་ལས༔། སྟོང་དང་གསལ་དང་མི་འགག་ཕྱིར༔། རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའོ༔། ཞེས་སོ༔། ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེའི་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་འགག་མེད་ཀུན་ཁྱབ་ཏུ་བཞུགས་པས་ཆོས་ཀུན་དང་མཐུན་ཅིང་དུ་མ་«(<«ཨ«>«དྲི་མ«)«དང་ཆ་ཤས་དང་བྲལ་ཏེ༔། རྒྱུད་ལས༔། འགག་མེད་རྩལ་ནི་ཅིར་ཡང་འཆར༔། སྟོང་གསལ་རིག་ཅིང་འགྱུ་བ་མེད༔། ཅེས་སོ༔། ཡང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་འདིའི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་འདུག་པས༔། རྟག་པའི་ལྟ་བར་མ་ལྷུང་༔། རང་བཞིན་གསལ་བར་འདུག་པས་ཆད་པའི་ལྟ་བར་མ་ལྷུང་༔། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ༔། རང་གྲོལ་ལས༔། མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད༔། ཅེས་པ་དང་༔། རང་ཤར་ལས༔། རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུའི་རང་མདངས་འགག་མེད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དུ་གསལ་བ་ལ༔། ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་ཟེར༔། དེ་གཉིས་ཀྱི་རང་རྩལ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་ལ༔། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཟེར༔། དེ་ཡང་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ༔། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་གསལ་བ༔། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེའོ༔། སྟོང་པའི་རིག་པ་གསལ་བར་གནས་པའོ༔། གསལ་བའི་རིག་པ་སྐུ་རུ་གནས་པའོ༔། སྐུའི་རིག་པ་སྣང་སྟོང་དུ་གནས་པའོ༔། ཡང་གཞིའི་རིག་པ་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཡིན༔། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རིག་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡིན༔། ཐུགས་རྗེའི་རིག་པ་མ་འགགས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དོ༔། དེ་ཡང་རང་གི་རིག་པ་སྟོང་པ་འདི་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན༔། རང་གི་རིག་པ་འོད་དང་སྐུ་རུ་གསལ་བ་ནི་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན༔།

這段藏文的漢語直譯如下: "我圓滿於現見和空性,無有捨棄。"如是安住的三種智慧的本體無有錯亂,譬如日輪本體上無黑暗的根基一樣,本體上智與無智、錯亂與非錯亂,僅僅成立如是而已,如《如意寶珠論》云:"初始本凈。" 三種智慧自性光明安住,離於偏執,無有間斷,如續部經云:"由空明無盡故,無間無偏執。"三種智慧自性安住無盡遍周大慈,一切法相應,離於污染、分位,如續部經云:"無盡勇猛任運現,空明智證無動搖。" 再者,三種智慧本體安住為空,不偏於常見;自性光明安住,不偏於斷見;大慈遍周,不偏於二邊,如《自然解脫》云:"自解脫四邊之垢。"又如《自然現起》云:"超越常斷二邊。"其中,本體空性為法身自性無盡五智光明;自然現起稱為自然現起;二者任運所現為遍周大慈。法身本體空性,報身本體光明,化身本體大慈。空性智慧光明安住,光明智慧體性安住,體性智慧安住有無二諦。 再者,基礎智慧為大本凈,自然現起智慧即為身智,大慈智慧為無盡續流。其中,自己的空性智慧即是法身智慧;自己光明體性智慧即是報身智慧;

རང་གི་རིག་པ་འོད་དང་སྐུ་རུ་གསལ་བ་ནི་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན༔། རང་གི་རིག་པ་འགག་མེད་ཤར་གྲོལ་འདི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལ༔། གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཆོས་སྐུ༔། གསལ་པ་ལོངས་སྐུ༔། སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུའོ༔། དེ་གསུམ་ཡང་དབྱེར་མེད་དེ༔། ངོ་བོ་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད༔། རང་བཞིན་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད༔། ཐུགས་རྗེ་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ༔། ཡང་ངོ་བོ་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད༔། རང་བཞིན་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད༔། ཐུགས་རྗེ་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ༔། རྒྱུད་ལས༔། ཐོག་མ་ཐ་མ་བར་གསུམ་དུ༔། སྐུ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པ་རུ༔། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་གནས༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་རང་རྩལ་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་སྣང་དུ་གང་ལྟར་ཤར་ཡང་༔། ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལས་མ་འདས་པས༔། མ་རིག་པ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ༔། གང་ཟག་གིས་དེ་ལྟར་གོ་བས་ད་ལྟ་ཅི་བྱས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མི་སྲིད་དོ༔། དེ་ཡང་ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས༔། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ནི་རང་རིག་ཉིད༔། ངོ་བོ་དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད༔། རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་འགག་པ་མེད༔། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་རབ་སྣང་ཞིང་༔། ཞེས་སོ༔། དོན་ལ་ཧྲིལ་གྱིས་བསྡུ་ན༔། སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས༔། གཞིའྀ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག༔། དེ་ཡང་ངོ་བོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག༔། རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག༔། ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་སེམས་ཅན་འཇག་མིག་གི་སྲིན་བུ་ཡན་ཆད་ལ༔། བཟང་ངན་དང་མཐོ་དམན་མེད་པར་ཁྱབ་སྟེ༔། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས༔། ནམ་མཁའ་གར་ཁྱབ་སེམས་ཅན་དེ༔། རིག་པའི་དོན་ཡང་དེ་ཙམ་མོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས༔། ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སེམས་གཅིག་པོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས༔། སྐུ་གཅིག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དེ༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 自己的光明體性智慧即是報身智慧。自己無盡現起解脫智慧即是化身智慧。如《般若續》云:"智慧自性安住時,三種無有分別。"也就是說,空性為法身,光明為報身,現起為化身。這三者無有分別:本體有無無分別,自性明空無分別,大慈智空無分別;又本體智空無分別,自性有無無分別,大慈明空無分別。如續部經云:"初中后三際,三身無有分別,安住一切有情心續中。" 雖然三智慧的任運六度境相隨現,但本體不離空性,故無無明和錯亂。有情如是了知,現時任何行為都無錯亂。如《寶華經》云:"正等正覺自知自性,本體三世無變異,自性永無有斷絕,大慈遍一切現前。" 總而言之,如《心髓釋論》云:"當知一切法的本體、自性、大慈這三者。其中當知一切法的本體為空性,當知一切法的自性為光明,當知一切法的大慈遍及一切有情。"具有如是智慧者,對於一切有情從須彌山下至貧乏者,無有善惡高下之分而普遍周遍。如《寶華經》云:"有情與虛空普遍亦復如是,智慧之義亦復如是。"又如《如意寶珠論》云:"普遍一切唯一心。"又如《心髓釋論》云:"一身普遍於一切。"

སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས༔། སྐུ་གཅིག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་དེ༔། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་སྐུ༔། ཞེས་པ་དང་༔། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་འགྲོ་ཀུན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ༔། ཅེས་སོ༔། དེས་ཐོག་མའི་སྤྱི་གཞིའི་གནས་ལུགས་བསྟན་པའོ༔། ད་དེ་ལས་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་གཞི་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ༔། མ་རིག་པའི་རྒྱུ་གསུམ༔། རྐྱེན་གསུམ༔། འབྲས་བུ་གསུམ་མོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། དང་པོར་མ་རིག་དུག་ལས་བྱུང་༔། ཞེས་པས༔། དེ་ལ་དང་པོ་མ་རིག་པའི་རྒྱུ་གསུམ་ནི༔། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ༔། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་དགེ་བ་རྡུལ་ཙམ་མ་བྱས་ཀྱང་འདི་གསུམ་རིག་པས་སངས་རྒྱས༔། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱིས་སྡིག་པ་སྤུ་ཙམ་མ་བྱས་ཀྱང་འདི་གསུམ་མ་རིག་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་ཏེ༔། ངོ་བོ་སྟོང་པར་མ་རིག༔། རང་བཞིན་གསལ་བར་མ་རིག༔། ཐུགས་རྗེ་སྣང་སྟོང་དུ་མ་རིག་པས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའོ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ༔། མ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ༔། ཞེས་སོ༔། འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་གསུམ་ནི༔། རྒྱུའི་རྐྱེན༔། དམིགས་པའི་རྐྱེན༔། དེར་འཛིན་པའི་རྐྱེན་དང་གསུམ་མོ༔། དེ་ཡང་གོང་གི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་༔། དེར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཁྲུལ་ཏེ༔། དཔེར་ན་ཉི་མ་ལ་མུན་པའི་གཞི་དང་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་༔། བར་དུ་ན་བུན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ་དང་འདྲའོ༔། དེ་ལ་དང་པོ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི༔། ངོ་བོ་སྟོང་པའི་གསལ་ཆ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་མདངས་འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལས༔། དེ་གསལ་སྟོང་དུ་མ་ཤེས་པར༔། དངོས་པོར་འདུག་སྙམ་པ་དེ༔། མ་རིག་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ༔། རྒྱུ་དེ་ལ་བདག་རྟོག་ཡུལ་ཅན་དུ་བཟུང་བས༔། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ༔། ཡུལ་དུ་སྣང་བ་དེ་ལ་ཨ་འཐས་སུ་བཟུང་བས༔། འབྱུང་བ་ལྔ་དངོས་སུ་གྲུབ་སྟེ༔། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་མདངས་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་རུ་གྲུབ་པའོ༔། དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱིས་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆགས་སོ༔། ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་དེའི་དངས་མ་ལས༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 《心髓釋論》云:"一身普遍於一切,這是諸佛心髓之身。"又云:"諸佛心髓遍一切有情。"以上闡述了最初整體的實相。現說明無明錯亂的根源產生的原因,有三種:無明的三因,三個條件,三個果。 《光明顯了》云:"首先由無明毒所生。"關於無明的三因:本體、自性、大慈這三者。雖然一切智者未曾造作任何善業,但由於證知這三者即成佛道。雖然三界有情未曾造作任何罪業,但由於對這三者無知而輪迴生死:對本體空性無知,對自性光明無知,對大慈有無二諦無知而輪迴生死。如《般若續》云:"錯亂之因是無明,無明有三種相。" 錯亂的三個條件:因緣條件、所緣條件、執著條件這三者。雖然上述三種智慧無有錯亂之因,但由於無明之緣而產生錯亂,譬如日輪雖無黑暗之根據和因緣,但被雲霧所遮蔽一樣。首先,所謂因緣條件:本體空性智慧自性光明的光焰狀態,由於不知是空性光明,而執為實有,這就是無明的因緣條件。對這個因緣生起我執和所緣,稱為所緣條件。對所現之境界生起實有執著,由此五大真實存在,即五大由自然現起自性光明而有。由智慧加持力所出現的是世間境界。從這五大的粗相中,

ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་དེའི་དངས་མ་ལས༔། ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆགས་སོ༔། ཆགས་ལུགས་ནི་ཌཱཀྐིའི་ཞལ་གདམས་ན་གསལ་ལོ༔། མདོར་ན་འཁྲུལ་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དང་གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དེ༔། གཞིའི་གནས་ལུགས་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ཏེ༔། དཔེར་ན་རྒྱུ་ལ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འཛིན་པ༔། ཐག་པ་སྤྲུལ་དུ་འཁྲུལ་པའམ༔། དུང་ལ་སེར་པོར་སྣང་བ་ལྟ་བུར་གཞིའི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་ཏེ་རང་སྣང་ལ་ཨ་འཐས་སུ་འཁྲུལ་པའོ༔། མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས༔། འཁྲུལ་གཞི་རྣམ་པ་མང་བཤད་ཀྱང་༔། ལྷུན་གྲུབ་དང་ནི་ཐུགས་རྗེ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། མ་རིག་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་ནི༔། འཁྲུལ་པས་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ༔། ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ༔། འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་བྱུང་ཚུལ་ལོ༔། འཁྲུལ་པ་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་ནི༔། མ་རིག་པའི་དབང་དེས༔། འབྱུང་བཞི་གདོས་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དངོས་སུ་གྲུབ་སྟེ༔། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒོ་ཐད་སོར་གྲུབ་ནས༔། ལས་ངན་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ༔། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་འདི༔། ངོ་བོ་རྟོག་པར་འཁྲུལ༔། རང་བཞིན་སེམས་སུ་འཁྲུལ༔། ཐུགས་རྗེ་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་འཁྲུལ་ཏེ༔། ཉོན་མོངས་པའི་ལས་མཐའ་དག་ཏུ་ཤར་བའོ༔། མ་རིག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི༔། རང་ཤར་ལས༔། འདོད་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི༔། ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན༔། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཅི་ཡང་མེད༔། རྣམ་ཤེས་ཅུང་ཟད་མེད་པ་ཡི༔། གཟུགས་མེད་རྣམས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས༔། གནས་གཙང་ལ་སོགས་གཟུགས་ཅན་ནི༔། གོང་ནས་གོང་དུ་ཐིགས་པའི་ཚུལ༔། འོག་མིན་ལ་སོགས་འདོད་པ་འོ༔། ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་ནི༔། མངོན་མཐོ་དེ་ནས་གནས་གསུམ་ནི༔། བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་དམྱལ་བ་དང་༔། སེམས་ཅན་དེ་དག་སྐྱེ་བ་བཞི༔། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཉིད༔། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ༔། ཡན་ལག་ལྔ་དང་དོན་སྙིང་ལྔ༔། གཟུང་འཛིན་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་བའི་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི༔། འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་༔། གཟུགས་དང་སྣང་གཞི་ཐ་དད་དེ༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 從這五大的粗相中,內在的有情也由此而生。有情生起的方式,在達基仁波切的口訣中有詳細說明。簡而言之,雖然這些錯亂無有因緣和根基的錯亂,但由於不了知根基的實相自性而產生錯亂。譬如在無因的情況下仍執為有,如將繩索視為蛇一樣,由於不了知根基實相而對自性產生實有執著。如《如意寶珠論》云:"雖說錯亂根源多種,但自性和大慈而已。" 無明的三個果實:錯亂的身體形成方式,三種智慧的錯亂方式,以及錯亂的果實產生方式。關於錯亂的身體形成方式:由無明的力量,四大種子真實存在成為蘊聚。由此,隨煩惱門而生,造作種種不善業。由此,本體智慧被誤認為思維,自性智慧被誤認為心識,大慈智慧被誤認為六慾,一切煩惱業行由此而生起。無明圓滿的果實,如《自現續》云:"由此有依持,欲界、色界及無色界三界而有,非有非無亦非一切都無,無有一絲識陰存在,無色界由此而生。凈居天等有色有對,由上逐層而生,欲界如人非人等,天人阿修羅三界,還有旁生、地獄、餓鬼等,如是四生從此出生。"如是三界,五蘊、五根、五事、五種利益,能所一切輪迴皆由此成立。 如此,這些有情的錯亂因緣果,雖色相和根基無二無別,

འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་༔། གཟུགས་དང་སྣང་གཞི་ཐ་དད་དེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཁམས་རྣམས་དང་༔། སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཀྱིས་ཚོགས་པ་འདུས༔། ཉོན་མོངས་འདུས་པ་དཔག་མེད་ལས༔། འགྲོ་བའི་ལུས་ཀྱི་རྟོག་ཚོགས་སྡུད༔། རྟེན་འབྲེལ་ཚོགས་པ་དུ་མ་ལས༔། མི་མཐུན་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ༔། ཞེས་སོ༔། འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་དེའི་རྣམ་སྨིན་ནི༔། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ༔། གཟུང་འཛིན་དག་གིས་བཟུང་ནས་ནི༔། འཁོར་བ་ཉིད་ལ་ཡུན་རིང་གནས༔། ཁམས་གསུམ་པོ་ཡི་ཁང་པ་རུ༔། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་བཙོན་རར་ཚུད༔། མ་རིག་ལ་སོགས་ལྕགས་ཀྱུས་བསྡམས༔། འཁོར་བའི་མུན་ནག་འཐུག་པོས་གཡོགས༔། འདོད་ཆགས་ཚ་བའི་རོ་ལ་ཆགས༔། གཏི་མུག་ཆགས་པས་དམ་དུ་བཅིངས༔། ཞེ་སྡང་མེ་ཡི་ཚད་པས་གདུངས༔། ང་རྒྱལ་དབང་གིས་མགོ་བསྟུམས་ཏེ༔། ཕྲག་དོག་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་མོ་འཁྲིགས༔། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སོགས་དམག་གིས་བསྐོར༔། གཟུང་འཛིན་ཞགས་པས་སྐེ་ནས་བསྡམས༔། སྔ་ཕྱིའི་བག་ཆགས་འདམ་དུ་བྱིང་༔། རྣམ་སྨིན་ཉིད་དང་ལག་སྦྲཻལ་ཏེ༔། ལས་ཀྱི་མ་བུ་མཚམས་སྦྱར་ནས༔། གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཟོ་ཆུ་བཞིན༔། བཟང་ངན་རིམ་པར་ལུས་བླངས་ཏེ༔། སོ་སོའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད༔། ངར་འཛིན་རང་ལ་འབོག་ནས་ནི༔། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་བྱིང་༔། ངན་སོང་ལྕགས་ཀྱུས་སྙིང་ནས་བཟུང་༔། རང་གིས་རང་བཅིངས་ཉོན་མོངས་དགྲ༔། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་མེ་ཆུར་སྣང་༔། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་བཀྲེས་དང་སྐོམ༔། བྱོལ་སོང་རྣམས་ལ་ན་བུན་ལྟར༔། མི་རྣམས་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་ནི༔། སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བ་ལྔ་རུ་སྣང་༔། དེ་ཡང་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་པས༔། ལྷ་མིན་རྣམས་ལ་གོ་མཚོན་ཏེ༔། ལྷ་རྣམས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ༔། དཔེར་ན་མྱུར་འགྲོའི་འཁོར་ལོ་བཞིན༔། རྒྱུན་ཆགས་འཁོར་ལ་ཡུན་རིང་གནས༔། དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས༔། ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་བཞིན༔། དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་བཟུང་བས༔། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས༔། དེ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐག་པ་ཉིད༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 雖然錯亂的因緣果一無二致,但色相和根基確有差別。如《般若續》云:"五蘊諸界和生處,由業力所集聚而有。無盡煩惱所集聚, 便是有情身體思惟。由許多緣起力所生,不同的色身種種別。" 那錯亂果實的異熟是:如《如意寶珠論》云:"被能取所取所執持,于輪迴中久久住。三界獄中名色監,無明等鎖鐐嚴加鎖。被輪迴重重黑暗籠。貪著熾熱火炙燒,愚癡繫縛更加固。嗔恚火焰遍燃燒,我慢王使低垂頭。嫉妒門戶把守嚴,嗔恚軍伍環繞守。能取所取繩索系,前後習氣如雲覆。異熟相續更相續,業力母子更相續,如水續續無間斷,善惡相續受生身,各各色身繼續有。我執自身負重擔,苦海深處永沉淪。惡趣鎖鐐扼住心,自縛自縛煩惱敵。地獄等現火與水,旁生現饑與乾渴,傍生如盲瞎無目。人現五蘊諸界生,亦有樂苦暫時安。非天現如矛戈相,天現欲樂諸妙勝,如旋火輪運轉相,輪迴無窮常流轉。"如是種種諸顯現,如將繩索視為蛇,對非他物而妄執,由此內外能所生。但若詳審原唯繩,

ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས༔། དེ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐག་པ་ཉིད༔། སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད༔། དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཅན་ནོ༔། ཞེས་སོ༔། དེས་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་གཞི་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་བསྟན་པའོ༔། ད་ནི་འཁྲུལ་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ལུས་འདི་ལ༔། གྲོལ་གཞིའི་ས་བོན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ༔། ལུས་འདི་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་པ་དང་༔། སེམས་འདི་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་པ་དང་༔། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་རང་སེམས་ལ་ཚང་བར་བསྟན་པའོ༔། དང་པོ་ལུས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་པ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཐོག་མའི་རིག་རྩལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ༔། མ་རིག་འཁྲུལ་པས་འབྱུང་བར་གྲུབ༔། དེས་ན་ལུས་འདི་སངས་རྒྱས་དངོས༔། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་འབྱུང་གནས་ཉིད༔། ལུས་ཅན་ཀུན་ལ་བཟང་ངན་མེད༔། བདེ་གཤེགས་ངོ་བོ་འགྲོ་ཀུན་ལ༔། ཏིལ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་བཞིན་གནས༔། མ་རིག་གྲོལ་ཚེ་འབྱུང་བའི་ལུས༔། ལྷག་མེད་ཡེ་ཤེས་ངང་དུ་ཟློག༔། ཅེས་པས༔། ཐོག་མར་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་མདངས་ལ་རྟག་པར་ལྟ་བཞིན་ཨ་འཐས་པས༔། འབྱུང་བ་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལུས་སུ་གྲུབ་པ་འདི༔། དང་པོར་ཡེ་ཤེས་ལས་གྲུབ་པས་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཡིན་ཏེ༔། རང་ཤར་ལས༔། འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ༔། ཞེས་སོ༔། རྩལ་རྫོགས་ལས༔། ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་སངས་རྒྱས་ལྔ༔། འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་ཡུམ་ལྔར་རྟོགས༔། ཉོན་མོངས་ལྔ་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྔ༔། ཡུམ་ལྔ་ལས་ནི་འོད་ལྔའི་སྐུ༔། སྲིད་པ་གསུམ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཞིང་༔། གཉིས་མེད་ལྟ་བའི་རང་ལུས་ཡིན༔། ཅེས་པ་དང་༔། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀུན༔། རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོར་གྲོལ༔། ཅེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། སེམས་ཅན་ཀུན་རིག་དྲི་མ་མེད༔། ཕུང་པོ་འབྱུང་བ་ཡབ་ཡུམ་ལྔ༔། རྩ་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་སེམས་དཔའི་ཚོགས༔། སྲིད་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་རང་ལུས་རྫོགས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཀུན༔། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་མ་འདས་པས༔། སྐུ་གསུམ་གཞན་ནས་བཙལ་མི་དགོས༔། ཞེས་པ་དང་༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 由此內外能所二分而有。但若詳審,原唯繩一。能所本空正是真,勝義世俗有色相。 以上說明了無明的錯亂根源如何產生。現說明這個由錯亂所成的身體中,解脫的種子如何安住,有三種:一是闡明這個身體本來就是佛;二是闡明這個心性本來就是佛;三是闡明外在的一切境相全在自心中。 首先,闡明身體本來就是佛:《光明續》云:"本來的智慧五種智,由無明錯亂而成有。是故此身確是佛身,大智慧之所出生處。一切有身無善惡,諸佛本性遍含育,譬如芝麻中含油。無明解脫還原身,無上智慧本覺性。" 首先對五智光明本性常住視而不見,由此成為聚集四大的幻身。這個身體原本就是由智慧所成,所以現在就是佛身,如《自現續》云:"有情五蘊即是佛身。"《圓滿續》云:"五蘊是五佛,五大即五母,五煩惱是五智,五母即五光身,三有皆是佛剎土,無二之見即我身。"《如意寶珠論》云:"一切五蘊諸界生,種性種主皆解脫。"《光明續》云:"一切有情本無垢,五蘊五大父母身,五根五界勇識眾,三有大曼茶我身。"《般若續》云:"其餘三界一切眾,身語意三不曾離,三身不須他處求。"

སྐུ་གསུམ་གཞན་ནས་བཙལ་མི་དགོས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་དྲུག་པ་ལས༔། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི༔། ཡེ་རྫོགས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། མངལ་ཞུགས་འབྱུང་བ་ལྔ་ལྡན་ཏེ༔། ཟླ་བ་བཅུ་ནི་ས་བཅུའི་ཚུལ༔། སྐྱེས་པ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ༔། ལྷུན་གྲུབ་སྐུ་གསུམ་བདག་ཉིད་དོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཅིས་ཞེ་ན༔། དང་པོར་རང་ལུས་ཡེ་ཤེས་ལས་གྲུབ་པས༔། ད་ལྟ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས༔། ཐ་མ་ཡང་༔། ཡེ་ཤེས་སུ་གྲོལ་བས༔། ལྷག་མེད་དུ་བུདྡྷ་ཐོབ་བོ༔། ད་སེམས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བསྟན་པ་ནི༔། རྒྱུད་ལས༔། སེམས་ཅན་རང་རྒྱུད་རྟོགས་ཚོགས་ནི༔། བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་སངས་རྒྱས་ཏེ༔། ཕུང་པོ་འབྱུང་བ་ཡབ་ཡུམ་ལྔ༔། དུག་ལྔ་སེར་སྣ་ཐུབ་པ་དྲུག༔། ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད༔། སྒོ་བཞི་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བཞི༔། གཡས་གཡོན་ཉི་མ་ཟླ་བ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལྟར་རིག་པའི་རང་རྩལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ལྔ་ཚན་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཚང་བར་བསྟན་པ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རང་བྱུང་རིག་པའི་རང་རྩལ་ལས༔། སྐུ་ལྔ་དང་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ༔། རིགས་ལྔ་འོད་ལྔ་རླུང་ལྔ་ནི༔། ཤེས་རབ་ལྔ་ལ་སོགས་པར་གནས༔། ཞེས་པས༔། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ལྔར་གནས་པ་ནི༔། ཡང་སྔ་མ་ལས༔། རང་གི་རིག་རྩལ་སྐུ་ལྔར་ཤར༔། རྣམ་སྣང་མི་བསྐྱོད་རིན་ཆེན་འབྱུང་༔། སྣང་མཐའ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པར་ཤར༔། ཅེས་སོ༔། རང་གི་རིག་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྟར་ཡང་ཤར་ཏེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས༔། བྱ་གྲུབ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་སོ༔། ཞེས་སོ༔། ཡང་རང་གི་རིག་པ་རིགས་ལྔ་ལྟར་ཡང་ཤར་ཏེ༔། རང་ཤར་ལས༔། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་དང་ནི༔། རྡོ་རྗེའི་རིགས་དང་རིན་ཆེན་རིགས༔། པདྨའི་རིགས་དང་ལས་ཀྱི་རིགས༔། ཞེས་སོ༔། ཡང་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་འོད་ལྔ་ལྟར་ཡང་འབྱུང་སྟེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རིག་པའི་ཡོན་ཏན་འོད་ལྔར་གསལ༔། ཅེས་སོ༔། ཡང་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་རླུང་ལྔ་ལྟར་འབྱུང་སྟེ༔། རང་ཤར་ལས༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 三身不須他處求。《六現續》云:"佛法僧三寶,本來具足於我身。"《光明續》云:"入胎具五大,十月如十地,出生化身爾,自性三身本具足。" 如是之故何耶?最初此身由智慧所成,現在仍是佛的本性。最後解脫為智慧,即得無上正等覺。 現說明心性本來就是佛:《續部經典》云:"有情自續所集聚,四十二尊即是佛,五蘊五大為父母,五毒六怨親為尊,八眾勇父勇母八,四門四瑜為父母,左日右月而住持。" 如是智慧自性五身及五智等一切支分,全在智慧本性中自然具足,《光明續》云:"自然智慧自性力,五身五智五種性,五光五風五現慧,悉皆安住于其中。" 智慧五身安住于中,又如前云:"自性智慧現五身,一切現象寶能生,現起萬法皆實有。"自己的智慧也現為五智,如《般若續》云:"火把平等各自證,事業法界即是智。"又自智慧現為五種性,如《自現續》云:"如來種性金剛種,寶種性亦復蓮種,業種性亦復如是。"又自智慧也現為五光,如《光明續》云:"智慧功德現五光。"又自智慧也現為五風,如《自現續》云:

ཡང་རང་གི་རིག་པ་ཉིད་རླུང་ལྔ་ལྟར་འབྱུང་སྟེ༔། རང་ཤར་ལས༔། རིག་པ་རླུང་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ༔། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། ཡང་རང་གི་རིག་པ་ཤེས་རབ་ལྔ་ལྟར་ཡང་འབྱུང་སྟེ༔། སྔ་མ་ལས༔། དེ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལས༔། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན༔། ཅེས་སོ༔། ཡང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ཚན་དུ་གནས་པར་གསུངས་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རིག་པའི་རྩལ་ལས་ཡེ་ཤེས་གསུམ༔། ངོ་བོ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་༔། རང་བཞིན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས༔། ཐུགས་རྗེས་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ༔། ཞེས་སོ༔། ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐུ་གསུམ་དུ་ཤར་བ་ནི༔། རང་ཤར་ལས༔། རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་ཡིན༔། རིག་པ་མ་འགགས་གསལ་བ་ལོངས་སྐུ་ཡིན༔། རིག་པ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྤྲུལ་སྐུ་ཡིན༔། ཅེས་སོ༔། ཡང་རིག་པ་འོད་གསུམ་ལྟར་ཡང་ཤར་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། དམིགས་སུ་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་འོད༔། མ་འགགས་གསལ་བ་ལོངས་སྐུའི་འོད༔། སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སྤྲུལ་སྐུའི་འོད༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ཡང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འོད་གསུམ་དབྱེར་མེད་སུམ་བརྩེགས་སུ་གནས་ཏེ༔། རྩལ་རྫོགས་ལས༔། ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ༔། སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་སུམ་བརྩེགས་ཏེ༔། ཞེས་སོ༔། མདོར་ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་སེམས་ལས་ལོགས་ན་མེད་པས༔། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ༔། མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས༔། འདས་པ་དཀར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི༔། ལུས་དང་སེམས་ལ་ཐམས་ཅད་རྫོགས༔། ཞེས་སོ༔། ཐམས་ཅད་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བསྟན་པའོ༔། ད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་ཚང་བར་བསྟན་པ་ནི༔། རིག་པའི་རང་རྩལ་མི་དྲན་དགུ་དྲན་འདི་ལ་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ༔། རགས་པ་དང་༔། ཕྲ་བ་དང་༔། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོག་པ་ཕྲ་མོ་ཐམས་ཅད༔། རང་སྣང་རིག་པའི་འཆར་ཚུལ་དུ་མ་འདུས་པ་མེད༔། དེ་ཡང་ངོ་བོ་རིག་སྟོང་ཝལ་པོ་རྗེས་མེད༔། རང་ཤར་རང་གྲོལ་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་ལས་མ་འདས་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། སེམས་ནི་དྲན་ཙམ་རིག་པའི་རྩལ༔། སྣང་ཤེས་དག་ཏུ་གྱུར་ཚད་ཀུན༔། རིག་པ་ཉིད་ལས་ལོགས་པ་མེད༔། ཅེས་སོ༔།

這段藏文的漢語直譯如下: 又自己的智慧也現為五風,《自現續》云:"智慧本性五種風,一切有情皆安住。"又自智慧也現為五種現覺,如前所說:"智慧本性具五種,現覺之相而安住。"又說智慧三部分安住于中,《光明續》云:"從智慧自性力出生,三種智慧:本空智、自性光明智、大悲遍含智。"又說智慧本性現為三身,《自現續》云:"無分別智慧是法身,無間斷光明是報身,種種顯現即化身。"又智慧也現為三光明,《光明續》云:"無所取境是法身光,無間斷光明是報身光,種種顯現是化身光。" 三身三智三光明,不可分離而三而一,《圓滿續》云:"三界一切有情中,本體智慧三而一。"總之,這一切都不離開自己的身心,名為"自然智慧"。《如意寶珠論》云:"過去諸法皆白法,悉在身心而圓滿。"一切都說為自然智慧。 現說外在一切境相全在自心,這不可思議的九種智慧自性,名為"心"。粗細種種微細心所,無不包括在自現智慧的顯現中。其本性雖空,卻無前後,自現自解脫,不離空性光明。《光明續》云:"心僅是智慧自性力,一切現識皆此中,決不離開智慧體。"

རིག་པ་ཉིད་ལས་ལོགས་པ་མེད༔། ཅེས་སོ༔། མདོར་བསྡུ་ན༔། ལུས་སུ་གྱུར་ཚད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞིའམ་ས་བོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་ཏེ༔། རང་ཤར་ལས༔། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ནི༔། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ༔། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས༔། ཏིལ་འབྲུ་འམ་ནི་ཡུངས་འབྲུ་ལ༔། མར་ཉིད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་བཞིན༔། སེམས་ཅན་ལུས་ལྟར་སྣང་བ་ལ༔། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བོན་ནི༔། མཐུན་པའི་འོད་དང་བཅས་པར་སྣང་༔། ཞེས་པ་»། «དང་༔། མུ་ཏིག་འཕྲེང་བ་ལས༔། འདས་པ་དཀར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི༔། ལུས་དང་སེམས་ལ་ཐམས་ཅད་རྫོགས༔། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས༔། དེས་འཁྲུལ་པའི་ལུས་འདི་ལ་གྲོལ་བའི་གཞིའམ༔། བུདྡྷའི་ས་བོན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལྟར་བསྟན་པའོ༔། དེ་ལྟར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་༔། ཁྱད་པར་དུ་གནས་དངོས་གང་ན་གནས་བསྟན་པ་དང་༔། རིག་པའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་གནས་བསྟན་པ་དང་༔། གནས་པའི་དཔེ་བསྟན་པའོ༔། དང་པོ་གནས་དངོས་བསྟན་པ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། སྙིང་དང་རྩ་དང་དུང་ཁང་དང་༔། མིག་དང་བཞི་ཡི་གཞལ་ཡས་ན༔། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་ན་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། སྤྱི་དང་ཙིཏྟ་རྩ་ནང་ན༔། མ་བཅོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཕྲ་བཀོད་ལས༔། རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་གཞལ་ཡས་ཁང་༔། འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་༔། དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་དང་༔། ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་སོ༔། གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ན༔། གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་༔། ཙིཏྟ་དུང་ཁང་རྩ་ནང་སྒོ༔། དེ་ནི་རིག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཙིཏྟ་སྙིང་གི་གཞལ་ཡས་དང་༔། ཀླད་པ་དུང་ཁང་གི་གཞལ་ཡས་དང་༔། འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་༔། ལྟ་བྱེད་དབང་པོའི་གཞལ་ཡས་དང་བཞི་པོ་འདི༔། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དངོས་གནས་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ༔། རྒྱུད་ལས་བཤད་པའོ༔། ད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་པ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔།

漢語直譯如下: 決不離開智慧本體。總之,身體顯現的一切,佛的基礎或種子自然安住其中。《自現續》云:"正等正覺之本懷,一切有情自身中,身與智慧之相住。"《寶鬘論》云:"如芝麻或穀粒中,自性油已自具足,有情身相亦復然,如來種子光明顯。"《如意寶珠論》云:"過去諸法皆白法,悉在身心而圓滿。"如是說已,顯示了這具迷惑之身,解脫之基或佛種子如何安住。 雖然這智慧遍及一切身體,但特別說明了它實際安住的位置,智慧的住持方式,以及安住的比喻。首先說明實際安住位置:《光明續》云:"心臟脈絡及臍根,眼睛等四大腔穴,大智慧體即安住。"《般若續》云:"頂髻及心脈內部,住持本然無加行。"《寶鬘論》云:"八寶臍大腔穴中,動脈臍大腔穴內,臍中閻浮腔穴中,視覺眼睛腔穴內,此四大腔為密宗,一切秘密之所在。"《光明續》云:"一切有情身內部,心脈臍中脈門內,此即智慧之所在。"心臟腔穴、腦臍腔穴、動脈腔穴、眼根腔穴,這四者是智慧實際安住之處,如續部經典所說。現說明智慧本性的住持方式:《光明續》云:

ད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་པ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རིན་ཆེན་ལུས་ཀྱི་གནས་དེ་ན༔། ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་སྐུ་རུ་གནས༔། རང་བཞིན་གསལ་སྟོང་ཏི་ལ་འོད༔། ཐུགས་རྗེས་སྣང་སྟོང་སྒྲོན་མར་གནས༔། ཞེས་པས༔། ཕྱི་ལྟར་ན་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐུ་རུ་གནས་ཏེ༔། སྙིང་གི་ནང་ན་ཞི་བའི་ལྷ་ཚོགས༔། བུདྡྷ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས༔། དེའི་རྩལ་ཀླད་པ་དུང་ཁང་ན་ཁྲག་འཐུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་གནས་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རང་རིག་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་ཏེ༔། གསལ་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ༔། སྙིང་ནང་ཡབ་ཡུམ་ཞི་བའི་ཚུལ༔། དུང་ཁང་ཁྲོ་བོའི་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ཙིཏྟའི་ནང་ན་སྐུར་གནས་ཏེ༔། མདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས༔། སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན༔། ཅེས་པ་དང་༔། རྩལ་རྫོགས་ལས༔། གསང་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་མཛོད༔། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡབ་ཡུམ་ཚུལ༔། དོན་འཁྱིལ་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་ཁང་༔། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་རུ་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཕྲ་བཀོད་ལས༔། ཨེ་མ་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ནི༔། རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ན་གནས༔། ཡབ་དང་ཡུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས༔། ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་སྐུ༔། ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཤེས་རབ་སྐུ༔། འོད་དང་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས༔། དབྱིངས་དང་རིག་པས་རབ་བརྒྱན་ཏེ༔། ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས༔། དེ་ནི་ཞི་བའི་བཞུགས་ཚུལ་ལོ༔། རང་རང་མགོ་ལ་ཁྲོ་བོར་གནས༔། ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་མངོན་པར་སྣང་༔། ཁྲོ་དང་ཁྲོ་མོའི་ཚུལ་འཆང་ཞིང་༔། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་དག་དང་ལྡན༔། སྐུ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རེ་རེ་ལ༔། དབུ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་དག་གི་སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་རྒྱན་ཆ་ལུགས་རྣམས༔། སྙིང་དགོངས་ཀྱི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ༔། ནང་ལྟར་ན་འཁོར་ལོ་ལྔ་ན༔། ཌཱཀྐི་ཡབ་ཡུམ་ལྟར་གནས་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ལུས་ལ་གནས་པའི་རིག་པ་ཡང་༔། ཕྱི་ལྟར་ཞི་ཁྲོའི་རང་བཞིན་ལ༔། ནང་ལྟར་ཌཱཀྐི་ཡབ་ཡུམ་མོ༔། ཞེས་སོ༔། ཇི་ལྟར་གནས་པ་ནི༔། མངོན་རྟོགས་ན་གསལ་ལོ༔། གསང་བ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལྟར་གནས་ཏེ༔། ཡང་དེ་ཉིད་ལས༔།

漢語直譯如下: 現說明智慧本性的住持方式:《光明續》云:"於此寶身之住處,本空光明為法身,自性光空為毗盧,大悲顯空為遮一。"外相而言,智慧本性住為法身:心內有寂靜諸尊、四十二尊佛,其自性力于腦臍中安住五十八尊食血眾。《光明續》云:"自性智慧住為身,雖現而性無所成,心內雙運靜慧相,臍中忿怒而安住。"《般若續》云:"心內為身而安住,五種光明各執持,自種相好之體性。"《圓滿續》云:"密集八寶藏腔內,智慧雙運父母相,閻浮腔穴之中理,智慧忿怒身安住。"《寶鬘論》云:"啊嗎!智慧住持相,各自心中而安住,現為父母雙運相,父分執持方便身,母分執持智慧身,光明光芒之相現,界性智慧嚴飾成,自然大圓而安住,此為寂靜住持相。各自頂上忿怒現,父母分明雙運持,忿怒夫妻之相現,各具五種智慧分,身智慧各有五種,頂上智慧各五種。" 其身色、手印、裝飾等,詳說于"本尊心續"中。內相而言,於五輪中雙運達欽父母相安住。《光明續》云:"身中所在之智慧,外為靜忿之體性,內則達欽雙親持。"其住持方式,于現覺時自現。密意而言,如字母般安住。又彼經云:

གསང་བ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་ལྟར་གནས་ཏེ༔། ཡང་དེ་ཉིད་ལས༔། སྒྱུ་མ་ལུས་ཀྱི་རྩ་ནང་ན༔། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡི་གེར་གྲུབ༔། ཅེས་སོ༔། ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ནི་ཌཱཀྐིའི་མངོན་རྟོགས་ན་གསལ་ལོ༔། ཡང་གསང་ལྟར་ན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་གནས་ཏེ༔། ཡང་སྔ་མ་ལས༔། ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཀ་དག་ཉིད༔། ཅེས་སོ༔། ད་རང་བཞིན་འོད་དང་ཐིག་ལེར་གསལ་བ་ནི༔། དེ་ཡང་རྩ་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་མེད་པ༔། འཁོར་ལོ་ལྔ་དང་སྙིང་དང་བྷན་དྷ་དབང་པོའི་སྒོར་འབྲེལ་བའི་ནང་ན༔། གོང་གི་རིག་པའི་རང་མདངས་འོད་དང་ཐིག་ལེ༔། རྒྱ་སྐར་གྱི་ཉི་ཞུར་ལྟར་གནས་ཏེ༔། རྩལ་རྫོགས་ལས༔། སྲོག་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བཞིའི་མཛོད༔། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེར་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། འཕྲ་བཀོད་ལས༔། རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེའི་སྐུ་ལྟར་གནས༔། ཆེ་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ༔། ཆུང་བའི་ཚད་ནི་རྟ་རྔ་བཅུར་གཤགས་ཙམ༔། གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ༔། དེ་ཡང་གསལ་འཚེར་གཟི་བརྗིད་ལྡན༔། འགྲོ་དང་འོང་དང་གནས་པ་འོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རིག་པའི་སྐུ་ཡི་རང་མདངས་ནི༔། རྩ་ཡི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་དང་༔། འོད་ཟེར་ལྟ་བུར་གནས་པ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། ཐུགས་རྗེའི་སྒྲོན་མར་གནས་པ་ནི༔། གོང་གི་རིག་པ་སྐུའི་རང་མདངས༔། འོད་དང་ཐིག་ལེ་རྩའི་ནང་ན་ཡང་དག་གསལ་བ་སྟེ༔། ལྟ་བྱེད་མིག་གི་ཡུལ་དུ་སྒྲོན་མར་གནས་པ་དེ༔། རྩལ་རྫོགས་ལས༔། འགག་མེད་གསལ་བའི་སྒོ་གཉིས་མཛོད༔། དབྱིངས་དང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རིག་པ་སྐུ་ཡི་རང་མདངས་འོད༔། རྩ་ཡི་ནང་ན་ཉི་ཟེར་བཞིན༔། དབང་པོའི་སྒོ་ལ་ངེས་ཐོན་ཏེ༔། ཐུགས་རྗེའི་སྒྲོན་མ་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་གསལ༔། ཅེས་སོ༔། ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ནི༔། རིག་པ་རང་ཤར་ལས༔། སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ༔། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་༔། རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་༔། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་དང་༔། རྒྱངས་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ནི༔། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། ད་གོང་གི་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི༔།

漢語直譯如下: 密意而言,如字母般安住。又彼經云:"幻身脈內中,智慧本體成字母。"其成就相,于達欽現覺時自現。又密意而言,如單一絕點而安住。又前經云:"自然本凈一味性。"前述自性光明與絕點顯現者:即無脈血和黃贓,於五輪、心臟、臍門及根門相續的內部,上述智慧自性光明與絕點,如星宿中的日月而安住。《圓滿續》云:"聚氣八寶藏腔內,智慧絕點而安住。"《寶鬘論》云:"諸脈內如絕點身,大者與虛空等量,小者如馬嘶之芥,明晰如日月光圓,亦復有明凈光焰,往來及住而安住。"《光明續》云:"智慧法身自性光,脈內絕點及光芒,如是而安住于中。" 大悲遮一之安住:上述智慧法身自性光明,絕點與光芒,于脈內明晰顯現,作為視覺所緣而遮一安住。《圓滿續》云:"無間明凈二門藏,界性與路佛而住。"《光明續》云:"智慧法身自性光,脈內如日光芒現,定從根門而出現,大悲遮一空中顯。"其顯現相,《自現續》云:"四種遮一如是有:空性絕點之遮一,界性智慧之遮一,自然般若之遮一,河流水性之遮一,一切有情皆安住。"現說前述諸相如何安住的比喻:

ད་གོང་གི་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི༔། ངོ་བོ་སྐུ་རུ་གནས་པའི་དཔེ༔། དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟར་གནས་པའོ༔། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པའི་དཔེ༔། བུམ་ནང་མར་མེ་ལྟར་གནས་པའོ༔། ཐུགས་རྗེ་སྒྲོན་མར་གསལ་བའི་དཔེ་མེ་ལོང་ལྟར་གནས་པའོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རིག་པའི་སྐུ་ནི་བུམ་སྐུ་འདྲ༔། ཡེ་ཤེས་བུམ་པའི་མར་མེ་འདྲ༔། ཐུགས་རྗེ་མེ་ལོང་དངོས་ལྟར་གསལ༔། ལོངས་སྤྱོད་སྐུ་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས༔། ཡོན་ཏན་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་སོགས༔། སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད༔། ཅེས་སོ༔། དེས་འབྱུང་བཞི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ༔། ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་པའོ༔། ད་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི་གསུམ་སྟེ༔། ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ལམ་བསྟན་པ་དང་༔། འཆར་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་བསྟན་པ་དང་༔། ཤར་བ་དེ་ལ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་བླང་་བསྟན་པའོ༔། དང་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་རྩ་ནི་ལམ་ཡིན་ཏེ༔། དེ་ལ་རྩའི་དབང་དུ་བྱས་ན༔། ལུས་ལ་བ་སྤུའི་གྲངས་དང་མཉམ་པར་གནས༔། གྲངས་ཅན་གྱི་རྩ་ནི་མངོན་རྟོགས་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ༔། དེ་ལས་རྩའི་གཙོ་བོ་བཞི་ནི༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་དྷར་མ༔། ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན༔། ཅེས་སོ༔། དེ་ལས་སྙིང་པོར་གྱུར་པའི་རྩ་གསུམ་ནི༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། འཁོར་ལོ་ལྔ་ཡི་དབུས་དག་ན༔། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་དྷར་མ༔། དབང་པོའི་སྒོ་ལ་ཟུག་པར་གནས༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ཡང་རྩ་གསུམ་པོ་གསང་གནས་ནས་ལྟེ་བར་འབྲེལ༔། ལྟེ་བ་ནས་སྙིང་ཁར་འབྲེལ༔། སྙིང་ཁ་ནས་མགྲིན་པར་འབྲེལ༔། མགྲིན་པ་ནས་རྩ་ཡི་གཙོ་བོ་སྲོག་ཤིང་གི་ཚུལ་དུ་ཚངས་བུག་ཏུ་འབྲེལ༔། རྩའི་འཁོར་ལོ་གཉིས་ལས་ཡལ་ག་བདུན་དུ་གྱེས་ནས༔། རྩ་གཉིས་རྣ་བ་གཉིས་ལ་ཟུག༔། རྩ་གཉིས་སྣ་གཉིས་ལ་ཟུག༔། རྩ་གཉིས་མིག་གཉིས་ལ་ཟུག༔། རྩ་གཅིག་ལྕེ་ལ་ཟུག་པའོ༔། མར་གྱི་རྩ་གསུམ་ནི་མཚན་མ་དང་གཤང་ལམ་ལ་ཟུག་པའོ༔། རྩ་བྲན་ཐམས་ཅད་ལུས་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ཡོད་དོ༔། རྩ་དེ་གསུམ་དབུ་མ་ན་དོན་དམ་པའི་ཐིག་ལེ་རྒྱུའོ༔། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གསུམ་པོ་དེས༔། གཟུགས་དང་༔།

漢語直譯如下: 現說前述諸相如何安住的比喻: 本體法身安住的比喻,譬如瓶身般安住。 自性光明安住的比喻,譬如瓶中燈火般安住。 大悲遮一顯現的比喻,譬如燈焰般安住。 《光明續》云:"智慧法身如瓶身,智慧如瓶中之燈,大悲實如燈焰現。受用身具身語意,功德及事業等事,身雖現而無自性。" 由此說明四大身體輪內,智慧如何安住。 現說修習的次第有三: 顯示智慧生起之道、生起所緣及對已生起如何修習。 首先,智慧生起之根本道,即脈絡。依脈論之: 等同身上毫毛之數而安住,有數之脈,當如現覺般了知。 其中主要四脈,《般若續》云:"羅摩揚瑪昆達瑪,卡蒂謝吉布古尊。" 從中產生為精要的三脈,《光明續》云: "五輪中央諸處所,羅摩揚瑪昆達瑪,根門彼處而貫注。" 這三脈從密門相續至臍,從臍相續至心間,從心間相續至咽喉,從咽喉主要脈絡,如生命樹幹般相續于頂門。 從兩脈輪分七支,兩脈注入兩耳,兩脈注入兩鼻,兩脈注入兩眼,一脈注入舌根。 下三脈注入生殖和肛門。殘餘諸脈遍及全身而安住。 此三脈中有本體絕點之因。 由此三者:脈、氣、絕點,有色等現起。

རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་གསུམ་པོ་དེས༔། གཟུགས་དང་༔། སྒྲ་དང་༔། དྲི་དང་༔། རེག་བྱ་དང་༔། བདེ་བ་དང་༔། སྡུག་བསྔལ་དང་༔། བཏང་སྙོམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་ལམ་བྱེད་དོ༔། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་ལམ་ནི༔། རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་ཙམ་ལ་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་མེད་པ་སྟེ༔། མགྲིན་པའི་དྲ་བ་ལ་ཐོན་ནས༔། ཀླད་པའི་ནང་ནས་ཚུར་བྱུང་སྟེ༔། རྩ་དེ་ཡང་རྩ་བ་ཕྲ་ལ་རྩེ་མོ་ཆེ་བ༔། བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུ་གཉིས་མིག་གཉིས་ལ་ཟུག་པའོ༔། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱ་མཐོངས་ཀྱི་ཉི་ཞུར་ལྟར་འཆར་བའ»ོ«༔། དེ་ཡང་ཀློང་གསལ་ལས༔། རྩ་ཡི་གཙོ་བོ་གསུམ་ལས་ནི༔། ཡལ་ག་གྲངས་ལས་འདས་པ་གྱེས༔། ཐད་སོར་དབང་པོའི་སྒོ་རྟེན་བྱེད༔། དེ་ཡིས་ཆོས་ཀུན་སྟོན་པར་བྱེད༔། ཁྱད་པར་ཙིཏྟ་ནས་འབྲེལ་བའི༔། དར་སྐུད་བ་མེན་རྭ་ཡི་ཁ༔། དབང་པོའི་མིག་ལ་ཟུག་པ་སྟེ༔། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀུན་གྱི་ལམ༔། ཞེས་སོ༔། ད་འཆར་བྱེད་སྒོའི་གནད་བསྟན་པ་ནི༔། དང་པོ་འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་ཡིན་ཏེ༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ལུས་བཅུད་དངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི༔། ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ཐོན༔། གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་སྣང་བ་སྟོང་༔། ཞེས་པ་དང་༔། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས༔། འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་དང་༔། ཞེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་ཕྱིར་མ་ལུས་པར༔། མངོན་སུམ་འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག༔། གཞན་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ༔། ཞེས་སོ༔། ཡེ་ཤེས་དེ་ཡུལ་གང་ལ་འཆར་བ་ནི༔། དབང་པོའི་རྐྱེན་དང་བྲལ་ལ༔། ཡུལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ༔། གནས་རྐྱེན་དང་བྲལ་བ་གསུམ་གསུམ་ལ་འཆར་ཏེ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། རྐྱེན་བྲལ་གསུམ་ལ་འཆར་བར་འགྱུར༔། ཅེས་པ་དང་༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ༔། ཕྱི་ནི་སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན༔། ཅེས་པ་དང་༔། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས༔། དེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་རྣམ་པར་གསལ༔། ཅེས་སོ༔། འཆར་བར་བྱེད་པའི་གནད་ནི་བླ་མ་ལ་རག་གོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། དེ་ལྟར་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པས༔། རྒྱངས་ཞགས་ལས་ནི་སྒྲོན་མ་ཤར༔།

藏文直譯為: 由這三者:脈、氣、絕點,有色、聲、香、味、觸、苦、樂、舍及智慧之相現起。從中智慧生起之道,是無血無黃贓的白色脈絡粗細程度,從咽喉出現,從腦內返回,這脈細而尖銳,如羽箭的兩支,注入兩眼。於此智慧相如天空中的日月現起。《光明續》云:"從三主要脈絡,分出超數的支脈,直注于諸根門依處,由此能顯現一切法。尤其從頂門相續而下,細如羽箭的白脈,注入眼根,此為一切法性之道。" 現說生起之門要點:首先生起之門是兩眼,《般若續》云:"聚集身精華,從名眼門而出現,二取相空性之相。"《放光續》云:"生起之門即兩眼。"《光明續》云:"意言詞語無餘盡,現前生起之門眼,余門則非如是也。" 智慧生起之所緣境,離三種所緣:根、境、處,於此三種而生起。《光明續》云:"當生三離所緣境。"《般若續》云:"界性內外而安住,外則執持無雲空。"《無字論》云:"即于虛空本性中,明晰顯現於其間。"生起之要訣,當依怙于上師。《光明續》云:"如是上師親開示,從河流性中生遮一。"

དེ་ལྟར་བླ་མས་ངོ་སྤྲད་པས༔། རྒྱངས་ཞགས་ལས་ནི་སྒྲོན་མ་ཤར༔། ཡུལ་སྣང་རང་མདངས་ཉིད་དུ་གསལ༔། དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ཡིས༔། ཡིད་དཔྱོད་ཐེག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད༔། དངོས་སུ་ཐིག་ལེ་སྒྲོན་མར་ཤར༔། འཁོར་འདས་ཟང་ཐལ་ཉིད་དུ་ཆོད༔། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཡིས༔། ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་གོང་འཕེལ་ལོ༔། ཞེས་པ་དང་༔། སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས༔། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་སྟོང་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལ༔། ཡེ་ཤེས་འོད་ཕུང་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ༔། བག་ཆགས་དབུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལ་སྦྱོར༔། ཅེས་པ་དང་༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། ཡུལ་དུ་སྒྲོན་མ་དག་ལ་ནི༔། ལམ་སྣང་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད༔། ལམ་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་རིག་མདངས་ལྔ༔། ལམ་སྣང་ཐུགས་རྗེ་དབང་པོར་གསལ༔། ཅེས་པ་དང་༔། སྒྲོན་མའི་འཆར་ཚུལ་རྒྱས་པར་ནི་ཁྲིད་ཀྱི་ཡི་གེར་ལྟའོ༔། ད་དེ་ལྟར་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་དུ་ཤར་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ༔། ལམ་དུ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ༔། ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་དུ་ཉམས་སུ་བླང་བ་སྟེ༔། ཁྲེགས་ཆོད་ནི་གཞི་ཀ་དག་གི་དོན་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ལ༔། ཐོད་རྒལ་ནི་ཁྲིད་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ༔། དེས་ལམ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་བསྟན་པའོ༔། ད་དེ་ལྟར་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པས༔། ཐ་མ་འབྲས་བུའི་ཐོབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི་གཉིས་ཏེ༔། ཐུན་མོང་གི་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་༔། ཁྱད་པར་གྱི་གྲོལ་ཚུལ་ལོ༔། ཐུན་མོང་གི་གྲོལ་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ༔། སའི་ནོན་ཚུལ་དང་༔། སངས་རྒྱས་ལུགས་དང་༔། དེའི་རྟགས་ཀྱི་བྱུང་ཚུལ་ལོ༔། དང་པོ་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་པས༔། སའི་ནོན་ཚུལ་ནི༔། རིག་པ་རང་ཤར་གྱི་རྒྱུད་ལས༔། ས་ཞེས་བྱ་བ་ལོགས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ༔། བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ༔། ས་རྣམས་རྫོགས་ནས་ཡོད་དོ༔། དེ་ཡང་ངོ་སྤྲོད་བསྟན་པའི་གང་ཟག་དེ༔། དང་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས་ན༔། དེ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ནི༔། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ༔། དེ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི༔། ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའོ༔། དེ་ནས་དེ་ལ་གོམས་པ་ནི༔། ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ཐོབ་པའོ༔།

漢語直譯如下: 如是上師親開示,從河流性中生遮一,境相自性光明現。智慧遮一正是此,意言道途徹斷絕,實現絕點遮一現,現離二取本性盡。清凈界性遮一力,修習相續漸增上。 《心燈續》云:"智慧遮一空性空,智慧光聚等空際。依止習氣呼吸力,智慧界性而相應。" 《光明續》云:"于境遮一正明現,道相智慧如水流,自性智光五光明,大悲道相根門現。" 遮一生起廣闡釋,詳見導引部經論。 現說如是現前智慧,于道如何修習有二:頓超及漸進修習。頓超者,本基本性如何修習。漸進者,如教誨而修習。由此說明于道如何修習。 現說如是修道之後,究竟果位如何證得有二:通途解脫及別解脫。 通途解脫有三:地位次第、佛陀方式及其證相產生。 首先由修道而證地位次第:《自現續》云:"所謂地非局方所,于見真者實圓滿。當爲開示彼有情,初見真時生歡喜,第一地名大歡喜。自相了知為自性,第二地名離垢地。於此漸次更熟習,第三地名發光地。"

དེ་ནས་དེ་ལ་གོམས་པ་ནི༔། ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ཐོབ་པའོ༔། དེ་ནས་དེ་ལ་གོམས་ནས་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དེ་ནི༔། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བའི་ས་ནོན་པའོ༔། དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དེ་ལ་གོམས་ནས༔། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྦྱངས་ནས༔། ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལྔ་པ་སྦྱོང་དཀའ་བའི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་འདི་ལས་ཐལ་བའི་སྐུ་མཐོང་བའི་ཚེ༔། དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ཚེ༔། བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་དེའི་ངང་ལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ་ནི༔། བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བའི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་མི་གཡོ་བར་གནས་པ་ནི༔། དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་ཟིན་ནས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་ཤར་བ་ནི༔། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས༔། བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནི་གང་ཟག་བདེན་པ་མཐོང་བ༔། དབུགས་འདི་ཉིད་མ་བོར་བ་ལ་ནོན་པའོ༔། གང་ཟག་དབུགས་བོར་བ་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ནོན་པ་ཡིན་ནོ༔། འཁྲུལ་པ་འགགས་ནས་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་ཤར་བ་ནི༔། བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ནོན་པ་ཡིན་ནོ༔། དེ་ཡང་སྣང་བ་དེ་ལ་མ་ཆགས་པར༔། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ནི༔། བཅུ་གཉིས་མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་ནོན་པའོ༔། རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཟེར་ཐག་ཤར་ནས༔། ནམ་མཁའི་མཐོངས་ནས་འོད་ཀྱི་ཚོམ་བུ་ལྔ༔། འཁོར་ལོའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ནི༔། བཅུ་གསུམ་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གནས་པ་ནི༔། བཅུ་བཞི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་ས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་པ་ནི༔། བཅོ་ལྔ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ས་ནོན་པའོ༔། དེ་ནས་ཀ་དག་གི་ས་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྷུག་པར་ཤར་བས༔། དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པ་ནི༔། བཅུ་དྲུག་ཡེ་ཤེས་བླ་མའི་ས་ནོན་པའོ༔། ཞེས་གསུངས་སོ༔། ཀློང་གསལ་ལས༔། བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གིས༔། དང་པོའི་ས་ནས་བཅུ་དྲུག་བར༔།

漢語直譯如下: 然後對此漸次熟習,第三地名發光地。繼而見光明相,是第四地熾然光地。對智慧相親習力,盡斷一切煩惱習,是第五地極難勝地。此後見法身色相,是第六地現前地。 漸次更加熟習已,煩惱遠離彼時節,是第七地遠行地。於此境界圓滿功德,是第八地不動地。功德不動而安住,是第九地善慧地。 智慧相現時了知,見相超勝如雲彩,是第十地云地。此見真者未舍氣,若舍氣者不如是。迷亂息后現影像,是第十一普光地。 于相無著內外法,亦不為蔽是第十二,蓮華生大無所著。自心射出智慧光,見空中五色光輪,是第十三大眾會。 安住智慧相中有,是第十四大樂地。獲得自性決定地,是第十五行陷地。 本性地智慧增上,高於前地無有上,是第十六如來地。 《光明續》云:"見真有情從初地,乃至十六漸次經。"

བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གིས༔། དང་པོའི་ས་ནས་བཅུ་དྲུག་བར༔། རིམ་པར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་བྱུང་༔། གཞན་དང་སྒོ་བསྟུན་གནས་སྐབས་ཀྱི༔། ཡོན་ཏན་འབྲས་བུའི་ཐོབ་ཚུལ་ལོ༔། ཞེས་སོ༔། གཉིས་པ་སངས་རྒྱ་ལུགས་ནི༔། ཐུན་མོང་དུ་སངས་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ༔། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་ནས་སངས་རྒྱ་བའོ༔། གསུམ་པ་དེའི་རྟགས་ཀྱི་འབྱུང་ཚུལ་ནི༔། སྐུ་གདུང་སྒྲ་འོད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཚུལ་ནི༔། བཏགས་གྲོལ་གྱི་རྒྱུད་ནས་གསལ་ལོ༔། དེ་ལྟ་བུའི་གྲོལ་ལུགས་ལ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱའོ༔། སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས༔། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི༔། འོད་དང་སྒྲ་དང་སྐུ་དང་གདུང་དང་༔། ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་༔། ཞེས་སོ༔། ད་ཁྱད་པར་གྱི་འབྲས་བུའི་གྲོལ་ཚུལ་ནི༔། ཡང་གོང་མ་ལས༔། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ༔། ཞེས་པས༔། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཚོགས་དང་༔། འབྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ལྟོས་པ་ཐམས་ཅད་རང་སར་སངས་ནས་ངོ་བོ་སྐུ་རུ་རྒྱས་པས་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད༔། རང་བཞིན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱས་པས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད༔། ཐུགས་རྗེ་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་སུ་རྒྱས་པས༔། ཐུགས་རྗེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའོ༔། དེ་ཡང་ཀློང་གསལ་ལས༔། ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་ཡེ་ཤེས་སྐུ༔། རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་ཕྱོགས་རིས་མེད༔། དབྱེར་མེད་ཆེན་པོར་ཡེ་སངས་རྒྱས༔། ཞེས་དང་༔། ཐལ་འགྱུར་ལས༔། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་༔། ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་སོ༔། སྐུ་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་༔། མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ༔། གསུང་ནི་སྒྲ་ཚིག་མིང་དང་བྲལ༔། བརྗོད་ཅིང་གླེང་གཞི་ཉིད་བྲལ་ལོ༔། ཐུགས་ནི་བསམ་དང་འགྱུ་མེད་པས༔། འཕྲོ་ཞིང་སྤྱོད་པ་རྣམ་ལས་འདས༔། ཡོན་ཏན་ཕྱིར་མི་འོང་དང་རྟོག་པ་མེད༔། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པ་དང་༔། རང་བཞིན་བཅོས་པ་མེད་པའོ༔། མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་བྱས་པ་མེད༔། ཤུགས་འབྱུང་བ་དང་འགགས་པ་མེད༔། མ་བྱས་བྱེད་པ་མེད་པའོ༔། གསལ་དང་གསལ་བྱེད་རིག་པས་ཁྱབ༔།

漢語直譯如下: 見真有情從初地,乃至十六漸次經,依此修習而證得,同胞時節果德成。 第二佛陀方式者:通稱佛陀涅槃指,連同有餘涅槃而證。 第三彼證相生起:如身舍利、聲音、光明等,詳見"遮那續"中說。 此等解脫稱為現證無上正等菩提。《心燈續》云:"現證無上正等覺,出現光明、聲音、身舍利、大地震動等相。" 現說別解脫果位:前經復云"正等菩提,無餘涅槃而證"。由此,煩惱習氣種子盡,有身依止亦自凈,本體圓滿為法身三身無二無別。自性智慧亦圓滿為三智無二無別。大悲行愿亦圓滿為大悲無間絕。 《光明續》云:"體性空明智慧身,自性大悲無偏頗,無二大同成佛地。"《現證續》云:"法身即是身語意,功德事業悉圓滿。身即空明無相性,語離聲詞義亦離,意無思慮動靜離,功德無來無分別,法界智慧自在遍,自性無作無造修,未生未起亦無作,無生無滅無增減,無作無為無能作,明瞭智慧自在周。"

མ་བྱས་བྱེད་པ་མེད་པའོ༔། གསལ་དང་གསལ་བྱེད་རིག་པས་ཁྱབ༔། གསུང་ནི་རང་བྱུང་བ་དང་རང་སྣང་དང་༔། སྤྲོ་བསྡུ་སྣང་བའི་འཁོར་ལོའོ༔། ཐུགས་ནི་རྒྱུན་མེད་གཟིགས་པ་དང་༔། མཁྱེན་པའི་རྩལ་དང་དགོངས་པ་འོ༔། ཡོན་ཏན་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལ༔། དགོངས་གསལ་མངོན་ཤེས་རྫོགས་པ་འ»ོ«༔། ཕྲིན་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས༔། ཕྱི་ནང་གསང་བ་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ༔། སོ་སོ་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་༔། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་༔། རང་བྱུང་ལྗགས་ལས་རྣམས་སྤྲོས་ཏེ༔། འཁོར་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན༔། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས༔། ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་ལྔ༔། སྐུ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ༔། གདུལ་བྱ་གང་བྱུང་ལུས་སྤྲུལ་ཏེ༔། གསུང་ནི་ཚིག་སྦྱོར་ལེགས་པ་ལ༔། ཚངས་པའི་དབྱངས་ནི་ཡན་ལག་དྲུག༔། ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས༔། རང་གཞན་དོན་གཉིས་རྫོགས་པར་གནས༔། ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པར་རྫོགས་པ་དང་༔། འཕྲིན་ལས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི༔། མཛད་པ་མ་ལུས་རྫོགས་པ་འོ༔། ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྔར་གནས་པ་འོ༔། ཞེས་སོ༔། དེ་ལྟ་བུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་འཛིན་ཆགས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་སངས་ནས༔། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་རྒྱས་ཏེ༔། སྐུ་ལྔའི་འཛིན་པ་སྟོངས་ནས༔། ཐོག་མའི་གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོར་རང་ཤར་རང་གསལ་རང་གྲོལ་བའོ༔། རང་ཤར་ལས༔། མཚན་མར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་སངས༔། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཉིད་དོན་ལ་རྒྱས༔། སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ༔། ཞེས་པ་དང་༔། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔། གྲོལ་བ་ཉིད་ནི་ཐོག་མ་འོ༔། ཞེས་པས༔། ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་གཞིར་གྲོལ་བའོ༔། དེ་ནི་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ༔། དེས་མཐར་ཐུག་འབྲས་བུའི་གྲོལ་ཚུལ་བསྟན་པའོ༔། ཡང་གསང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ཏིག་གི་གནད་ཐམས་ཅད༔། གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་གཏན་ལ་ཕབ་པ༔། བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོང་སྙིང་༔། ལོང་བའི་སྣ་ཁྲིད་དང་འདྲ་བ༔། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ༔། མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཏིག་གསང་བའི་ཡང་བཅུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ༔།

漢語直譯如下: 無作無為無能作,明瞭智慧自在周。語即自然自現相,展轉顯現曼荼輪。意則無間正智力,悲智運轉如理觀。功德相好皆圓滿,定慧神通亦具足。 化現法界轉法輪,內外密意開示時,各各種族諸佛陀,及以菩薩亦現前,自現形色隨緣示,本性顯現教化有。 化身亦具三身四,功德事業五種相。身相好莊嚴任運,隨緣示現度有情。語則妙詞善語辭,梵音六支音聲出。 意則一切所知智,自他二利咸圓滿。功德智慧亦圓滿,內外密意事業盡,五種圓滿常住持。 如是身語意執著,及其所依盡已空,三身四德功德業,一切圓滿無餘矣。五智執空還本地,自性自現自解脫。 自現經云:"執相輪迴今已離,智身本體今圓滿,是故名為正等覺。" 《寶鬘論》云:"解脫即是最初地。"故說初地為解脫,此乃法盡本性果,顯示了義究竟位。 又大圓滿心髓要,基修證果三一味,為諸法要密意藏,譬如龍象鼻牽繩,現證大手一念頃,亦名空行心髓密。

མཁའ་འགྲོ་སྙིང་ཏིག་གསང་བའི་ཡང་བཅུད་ཅེས་ཀྱང་བྱ༔། སྙིང་པོ་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ༔། བདག་འདྲ་ཨོ་རྒྱན་པདྨས་རྒྱུད་ཀྱི་ཁོང་སྙིང་ཕྱུང་ནས་བཀོད་དེ༔། གཞོ་སྟོད་ཏི་སྒྲོའི་བྲག་དཀར་དུ༔། ཌཱཀྐི་མ་ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱི་དོན་དུ་མཛད་པའོ༔། མ་སྤེལ་ས་ཡི་གཏེར་དུ་སྦོས༔། ལས་ཅན་ཅིག་དང་འཕྲད་པར་ཤོག༔། ས་མ་ཡ༔། རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔། ཁ་ཐམ༔། ཌཱཀྐི་ནི་རྒྱའོ༔། »། «༔། ཨེ་མ་མཁས་པ་ཤྲཱི་སེང་ཧ་ཡིས༔། མཁའ་འགྲོ་ཀློང་གསལ་ཉི་མའི་རྒྱུད༔། བཅུ་བདུན་རྒྱུད་རྣམས་བདག་ལ་གཏད༔། གཡའ་རི་གོང་གི་བྲག་ཕུག་ཏུ༔། ཚེ་ཡི་རིག་འཛིན་བསྒྲུབས་ཤིང་བསྒོམས༔། སྤྲོས་མེད་མྱ་ངན་འདའ་དོན་དུ༔། རྒྱུད་ཀྱི་ཁོང་སྙིང་གདམས་པ་ཕྱུང་༔། ཡེ་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་ཉིད་ལ་གཏད༔། གཞན་ཡང་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ༔། སྐལ་ལྡན་སློབ་བུ་མང་ལགས་ཀྱང་༔། འདི་ཉིད་ཚིག་ཙམ་བརྗོད་པ་མེད༔། བི་མ་མི་ཏྲ་འབྱོན་དགོངས་ནས༔། བཅོ་བརྒྱད་རྒྱུད་དང་གདམས་པར་བཅས༔། མ་འོངས་སྐལ་ལྡན་དོན་དུ་ནི༔། བུམ་ཐང་སེང་གེའི་བྲག་ལ་སྦས༔། སྙིགས་མར་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེན་འབྱུང་༔། མཚོ་རྒྱལ་ཁྱེད་ལ་གཏད་པ་ཡི༔། ཀུ་སུ་ལུ་པའི་གདམས་པའི་སྐོར༔། དང་ལུང་ལྡང་ལྷའི་བྲག་ལ་སྦེད༔། ད་ལྟར་བསྟན་པའི་དུས་མ་བབ༔། ཚེ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཁ་རལ་དུས༔། གསལ་རྗེ་གངས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་ངོས༔། ལྕགས་སྒྲོམ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་སྟོད༔། འབྲོང་བུ་ཉལ་འདྲའི་སྤྱི་སྟེངས་སུ༔། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔས་བྱིན་བརླབས་པའི༔། ཆུ་ཁམས་འབྲུག་སྤྲེ་ཡོས་ལོ་པ༔། སྤྲོ་རིང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ལ་མོས༔། སྦས་ཚུལ་འཁོར་བའི་ཆ་འཛིན་ཅིང་༔། མ་འགགས་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད༔། ད་ལྟའི་ལྷ་ལྕམ་པདྨ་གསལ༔། སྙིགས་མའི་དུས་སུ་དེ་ལྟར་སྐྱེ༔། དེ་དུས་གདམས་པ་འདི་དང་འཕྲད༔། ཟབ་མོའི་གཏེར་དང་འཕྲད་པའི་རྟགས༔། སྙིང་ཐིག་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ཕྱིར༔། དེ་ཡིས་དངོས་སུ་མཐོང་རྟགས་སུ༔། བརླ་གཡས་པ་ཡི་ནང་ལོགས་ན༔། ཤ་སྨེ་མཁའ་འགྲོའི་སྤྱན་འདྲ་ཡོད༔། དེ་ལྟར་མཚན་རྟགས་རྫོགས་པ་ཡི༔། ལས་ཅན་སྐྱེས་བུ་དེ་དང་འཕྲད༔།

漢語直譯如下: 亦名空行心髓密,圓滿了"光明心續"。我優旃羅巴從密續抽出心髓而造論,爲了達基耶些羅嘉于托格熱白巖壘造。藏為未展示之地下寶,愿與有緣者相遇。薩瑪亞 嘎嘎嘎 卡塔 達基尼嘎約。 智者舍利僧哈曾,傳予我諸空行續,十七續等無遺盡。于雅里貢日巖室中,我修持證悟了,為無分別涅槃義,傳心髓要義予,達基耶些羅嘉。 其餘王等有緣者,雖有多人未說此。毗卓阿遍多懷疑,將十八續並傳承,為未來有緣者,藏於本當森格巖。廣大利有情之故,囑付你達基耶些。 鉤素盧巴教言亦,藏於當浪繞巖中。現時非說法時候,約五十年後時節,雪山東麓鐵鍋地,猶如熊睡大山頂,五空行加持之處,有雄阿旦雄波人,喜歡大乘佛法道,雖執有為輪迴法,亦修種種無間行。 當時名喇嘛白蓮尊,將於黑時如是生。屆時當遇此教言,與深密寶相遇相。由心髓密續部分,可為現證之符征。右臂內側肉團中,有空行目印存在。具此種種征相者,即是有緣之人物。

དེ་ལྟར་མཚན་རྟགས་རྫོགས་པ་ཡི༔། ལས་ཅན་སྐྱེས་བུ་དེ་དང་འཕྲད༔། དེང་དུས་འགྲོ་དོན་མི་འབྱུང་སྟེ༔། ཉམས་སུ་ལོང་ལ་གཏེར་དུ་སྦོས༔། ཕྱི་མ་འགྲོ་དོན་བརྒྱ་ལོག་སྤྱོད༔། དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱར་གྲགས༔། གཏེར་གྱི་སྒོ་འབྱེད་བསྟན་པ་སྐྱོང་༔། ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་ངེས་པར་འབྱུང་༔། ལྡང་ལྷས་འདི་ཡི་བྱ་ར་གྱིས༔། རྟགས་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་གཏོད༔། ལས་མེད་ལེན་ན་དབང་པོ་སྣུབས༔། ས་མ་ཡ༔། རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ༔། ཨིཐི༔། གསང་རྒྱ༔། »༔«མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས།། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ།། ༼༥༽སྙིང་ཐིག་གསང་བའི་ཡང་བཅུད་སྙིང་པོ་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌།

漢語直譯如下: 具此種種征相者,即是有緣之人物。現時利有情未起,暫藏於洲隱密處。後世百年利有情,此續名為"無垢光"。開啟寶門護佛法,必定出現於南方。當浪繞巖親記錄,傳予具相有緣者。無緣取之智慧墮,薩瑪亞!嘎嘎嘎!伊蒂!桑嘎! 節錄自美波舍留巴著《龍欽絳江文集》第五部分"空行心髓密續光明心續"。